Vissir þú...
...að hveiti er misjafnt að gæðum og er yfirleitt flokkað eftir gæðum
...að Kornax hveiti mælist eins hreint og lífrænt hveiti sem fæst í náttúrulækningabúðum. Umhverfisstofnunin sem sér um gæðaeftirlit með varnarefnum bæði í grænmeti og kornmeti, gerir reglulega mælingar og hefur aldrei fundið neitt í Kornax hveiti
…að hveiti hefur mikið næringargildi
…að næringarefnin í hveitikorninu eru prótín, fita, kolvetni, trefjar, steinefni eins og kalk, natríum, joð, járn, vitamin B1 og B2, E, og D-vítamín, Fólasín og karótín, sellulosi/tréni og vatn. Að auki er C-vítamíni bætt í hveiti við mölun útaf tæknilegum ástæðum
…að hveitimjöl er mjög vel fallið til baksturs, brauð og kökur úr hveitimjöli geta lyfst meira en úr nokkurri annarri mjöltegund
…að til eru fjöldamörg afbrigði hveitis. Flest afbrigðin sem nú eru ræktuð tilheyra svokölluðu mjúku hveiti en til hennar er ýmist sáð á haustin (vetrarhveiti) eða vorin (sumarhveiti)
…að hveiti er axargras, hið langa ax hveitisins er myndað úr mörgum smáöxum. Í hverju smáaxi eru oftast fleiri blóm en 2, venjulega 4-5
…að stöngullinn af hveitiplöntunni (hveitihálmurinn), er m.a. notaður í hatta og hafður sem hráefni í pappír
…að kornrækt hófst fyrir um 10.000 árum. Fyrst í stað var ræktað hveiti og bygg. Rúgur og hafrar voru í upphafi taldir til illgresis
…að hveiti, bygg, hafrar og rúgur eru helstu korntegundir sem ræktaðar eru í Mið-Austurlöndum, Evrópu og Norður-Ameríku. Hrísgrjón er helsta korntegundin í Asíu og maís í Suður-Ameríku. Í Afríku eru hirsi og sorgum helstu korntegundir
…að hveiti, hafrar, rúgur, bygg og spelti eru korntegundir sem innihalda glúten (forðaprótín í korntegundum)
…að kornvörur samanstanda úr kolvetnum og prótíni. Í prótíninu er að finna glútenín og glíadín en það er í raun það síðarnefnda sem veldur glútenóþolinu. Glúten er það efni sem gefur kornmeti loftkennda áferð og eru því glútenfríar(-lausar) vörur þyngri í sér og oft frekar þurrar. Þegar brauðdeig er hnoðað myndast loftbólur sem verða til fyrir tilstuðlan gers. Utan um þessar loftbólur myndast nokkurs konar glútenhimnur sem stífna við baksturinn og brauðið bakast. Eyðileggist glútenið, lyftist brauðið lítið sem ekkert
…að prótíninnihald hveitis skiptir gífurlega miklu máli uppá baksturseiginleika. Æskilegt prótíninnihald fyrir brauðabakstur er 14%, fyrir kökubakstur 12,5% og fyrir kex 10,5%
…að hæfilegt rakastig hveitis er 14%
…að gæðamælingar eru gerðar reglulega á öllum vörum hjá Kornax. Þar er prótíninnihald mælt, raki og magn stein- og snefilefna er mælt. Falltala (ensímvirkni) er mæld. Ensím hjálpar til við niðurbrot á sterkju
…að hveitikorn var áður fyrr notað sem mælieining og upphaflega voru skónúmer miðuð við lengd hveitikorns
...að hveitikornið er enn lifandi þótt það sé þurrkað. Þess vegna andar það og gefur frá sér vatn
...að hveiti geymist í hámark 12-14 mánuði. Kornax vörur hafa dagstimpil þar sem hægt er að sjá fyrir hvaða tíma best er að nota vöruna
...að best er að geyma hveitið á þurrum og köldum stað, jafnvel frysti ef þú notar það sjaldan
…að kornvörur hafa yfirleitt langt geymsluþol, sjá geymsluþolsmerkingu á umbúðum
…að kornvörur á að geyma á þurrum, dimmum stað þar sem ekki er of heitt. Mikilvægt er að geyma þær í vel lokuðum pokum eða boxum svo þær taki ekki í sig bragð af öðrum matvælum og til að forðast að í þeim kvikni líf
…að fitan í kornvörum þránar með tímanum. Í grófu korni er yfirleitt meira af fitu en í fínunnu mjöli og þess vegna geymist grófa kornið (t.d. heilhveiti) yfirleitt skemur en fínt mjöl (hvítt hveiti). Í höfrum er heldur meira af fitu en í öðrum korntegunum. Þessi fita getur þránað við geymslu
...að hagkvæmast er að nota alhliða hveiti ef þú bakar sjaldan en hægt er að fá sérútbúið hveiti í kökubakstur, aðra gerð í brauðbakstur eða brauðvélar o.s.frv.
...að áður en korn er malað eru hreinsuð úr því ýmiss konar óhreinindi sem hafa fylgt því af akrinum t.d. ýmislegt rusl, sand og illgresisfræ. Þessi óhreinindi eru hreinsuð úr korninu fyrst og fremst í sáldum sem hafa mismunandi gatastærð en auk þess er kornið m.a. hreinsað með vindi (í svokölluðum aspiratorum) með sterkum segli til að ná öllu járni burtu
...að eftir hreinsun er kornið afhýtt, burstað og oft einnig þvegið og þurrkað áður en tekið er til við að mala það
...að korn er annaðhvort malað í myllukvörnum eða í kurlvélum
... að úr korni eru gerðar fjölmargar mjöltegundir, jafnvel úr sama korninu eru gerðar mismunandi tegundir
...að stundum er allt kornið malað í mjöl og ekkert skilið frá. Það kallast heilmalað mjöl eins heilhveitimjöl.
...að í sáldmjöli eða sigtimjöli eru 10% kornsins skilin frá við mölun. Normalbrauð er dæmi um sigtimjölsbrauð
...að við mölun fer ekkert til spillis - úrgangurinn frá sáldmjölinu og sömuleiðis hýðisleifar eru m.a. notaðar til skepnufóðurs
...að íslensk rúgbrauð og flatkökur eru gerð úr ósálduðu rúgmjöli